Egipt.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| جمهوريّة مصر العربيّة Arabska Republika Egiptu |
|||||
|
|||||
| Hymn: Bilady, Bilady, Bilady | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | arabski | ||||
| Stolica | Kair | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Hosni Mubarak | ||||
| Szef rządu | premier. Ahmed Nazif | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
29. na świecie 1 001 450 km² 6000 km² (0,6%) |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia • narodowości |
15. na świecie 81 714 000▲ 82 osób/km² Fellahowie, Koptowie |
||||
| Jednostka monetarna | funt egipski (EGP) | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 28 lutego 1922 |
||||
| Religia dominująca | islam | ||||
| Strefa czasowa | UTC +2 - zima UTC+3 - lato |
||||
| Kod ISO 3166 | EG | ||||
| Domena internetowa | .eg | ||||
| Kod samochodowy | ET | ||||
| Kod telefoniczny | +20 | ||||
 |
|||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en) | |||||
Egipt (arab. مصر Misr; dialekt egipski: Masr; łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone częściowo w północno-wschodniej Afryce i częściowo w Azji (półwysep Synaj), nad Morzem Śródziemnym i nad Morzem Czerwonym, pomiędzy Libią a Izraelem i Strefą Gazy.
Spis treści |
edytuj Informacje podstawowe
Długość granic: całkowita 2689 km (w tym: Strefa Gazy 11 km, Izrael 255 km, Libia 1150 km, Sudan 1273 km)
Długość wybrzeża: 2450 km
Najwyższy punkt: Góra Świętej Katarzyny 2629 m n.p.m.
Najniższy punkt: Al-Kattara 134 m p.p.m.
Współczynnik urbanizacji: 42% (2003)
Ważne miasta: Aleksandria, Asuan, Asjut, Al-Mahalla al-Kubra, Giza, Port Said, Szubra al-Chajma, Suez, Fajum, Kair
Religie: muzułmanie (dominują sunnici) 89%, chrześcijanie koptyjscy i inni 11%
Egipt zamieszkują głównie Arabowie, a dominującą religią jest islam. Ok. 11% ludności stanowią chrześcijańscy Koptowie, którzy są potomkami starożytnych Egipcjan
edytuj Ustrój polityczny
Zobacz więcej w osobnym artykule: ustrój polityczny Egiptu..
Ustrojem politycznym Egiptu jest republika prezydencka. Głową państwa jest prezydent Hosni Mubarak, szef rządu to premier Ahmed Nazif
Partie polityczne: Partia Narodowo-Demokratyczna, Postępowa Partia Jedności, Socjalistyczna Partia Liberalna
Parlament: Zgromadzenie Narodowe – 454 miejsca
Konstytucja: z 11 września 1971
System prawny: oparty na prawie anglosaskim, prawie islamskim, kodeksie napoleońskim; sądowniczy organ rewizyjny – Sąd Najwyższy i Rada Stanu (nadzoruje słuszność decyzji administracyjnych); Egipt zaakceptował z zastrzeżeniami zwierzchnictwo Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości
Święto narodowe: Rocznica Rewolucji, 23 lipca
edytuj Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Egiptu.Egipt podzielony jest na 27 muhafaz. Prowincje dzielą się dalej na okręgi, wsie i miasta.
edytuj Historia
Tereny w dolinie i delcie Nilu są kolebką cywilizacji starożytnego Egiptu.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Egiptu.W układzie chronologicznym:
- Stare Państwo
- Średnie Państwo
- Nowe Państwo
- panowanie asyryjskie
- panowanie perskie
- panowanie Ptolemeuszy
- panowanie rzymskie
- panowanie bizantyjskie
- panowanie arabskie
- panowanie osmańskie
- panowanie francuskie
- panowanie angielskie
- niepodległość – 12 lutego 1922
Niektóre miejscowości egipskie o znaczeniu historycznym:
Niektórzy królowie i królowe starożytnego Egiptu:
Naukowcy
edytuj Klimat
Klimat przeważającej części państwa jest skrajnie suchy, zwrotnikowy. Roczna suma opadów na ogół nie przekracza kilkudziesięciu milimetrów. Gdyby nie Nil, Egipt byłby krajem pustynnym i prawie bezludnym. Nad rzeką istnieje oaza nadrzeczna, ciągnąca się przez prawie 3 tys. kilometrów. Od tysiącleci w Egipcie tworzono system sztucznego nawadniania, znacznie zwiększając pow. gruntów uprawnych. System nawadniający rozbudowano w 1970 roku, gdy na Nilu w Asuanie zbudowano zaporę wodną, sztuczny zbiornik i elektrownię wodną.
Wiatr / beufort/ woda /st.C. powietrze /st.C./
Styczen 4-8 18 24 Luty 5-6 18 25 Marzec 4-7 20 26 Kwiecien 4-6 25 31 Maj 5-8 26 35 Czerwiec 5-9 28 37 Lipiec 4-7 28 40 Sierpien 4-7 29 42 Wrzesien 5-8 27 38 Pazdziernik 5-7 25 32 Listopad 5-7 23 26 Grudzien 5-8 19 26
edytuj Ludność
Ludność tworzą w ogromnej większości arabscy Egipcjanie – Fellahowie (99% ogółu), na obszarze Pustyni Zachodniej spotkać można plemiona Berberów, w dolinie górnego Nilu pojedyncze osady ludności negroidalnej.
W miastach zamieszkuje około 47% ludności. Przyrost naturalny w 2005 wyniósł 1,78%.Przeciętna długość życia mężczyzn 68 lat, kobiet 74 lata (2005).
Egipt jest najludniejszym krajem arabskim i drugim pod względem liczby mieszkańców państwem Afryki. Średnia gęstość zaludnienia jest niewielka, a rozmieszczenie ludności bardzo nierównomierne. Większość kraju jest prawie bezludna, a na terenach rolniczych należy do największych na świecie. Kair - stolica kraju i największe miasto Afryki wraz z sąsiadującymi miejscowościami liczy ponad 16 mln mieszkańców, czyli niemal 30% ludności państwa.
edytuj Kultura i sztuka
- Nadżib Mahfuz – laureat literackiej Nagrody Nobla z roku 1988
edytuj Gospodarka
Obecnie największe źródło dochodów Egiptu stanowi turystyka. Rząd w celu ułatwienia rozwoju turystyki powołał policję turystyczną, która ma czuwać nad bezpieczeństwem przybywających z całego świata turystów.
Kolejnym źródłem dochodów są opłaty pobierane za korzystanie z Kanału Sueskiego. Trzecie źródło dochodów stanowi eksport ropy naftowej.
Złoża bogactw naturalnych: ropa naftowa, gaz ziemny, ruda żelaza, fosforany, mangan, wapień, gips, talk, azbest, rudy ołowiu i rudy cynku
edytuj Rolnictwo
Współczesne rolnictwo egipskie, ze względu na szybko rosnącą liczbę ludności, nie jest w stanie zaspokoić wewnętrznych potrzeb kraju. Pomimo to sektor rolniczy i przemysł przetwórstwa spożywczego należy uznać za jedne z lepiej rozwijających się branż gospodarki w tym kraju.
Rolnictwo nastawione jest przede wszystkim na produkcję roślinną i nie tylko. Do głównych upraw zaliczają się: ryż siewny, trzcina cukrowa, pszenica, kukurydza, proso, jęczmień, lucerna, fasola, ziemniaki, warzywa i owoce. Funkcję podstawowej rośliny przemysłowej pełni bawełna. Hodowla, ze względu na minimalną ilość łąk i pastwisk, jest słabo rozwinięta.
Egipt jest krajem rolniczym z rozwijającym się przemysłem i usługami. Możliwe są tam dwa a nawet trzy zbiory plonów w ciągu roku. Najwięcej gruntów zajmuje uprawa bawełny – głównego produktu eksportowanego. Z roślin żywieniowych najważniejsze są: ryż, kukurydza, pszenica i sorgo (proso murzyńskie, rośliny trawiaste, z których otrzymuje się kaszę i mąkę). Uprawia się również trzcinę cukrową, palmę daktylową, drzewa cytrusowe i warzywa. Hodowla zwierząt odgrywa w Egipcie drugorzędną rolę ze względu na brak pastwisk. Poławia się ryby.
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
edytuj Przemysł
Dobrze rozwinął się przemysł chemiczny, szczególnie produkcja nawozów sztucznych, włókien syntetycznych, farmaceutyczny, a także przemysł włókienniczy i odzieżowy, dający obecnie ok. 1/4 wartości ogólnej produkcji przemysłowej.
Z bogactw mineralnych Egiptu największe znaczenie mają ropa naftowa i fosforyty. Przemysł przetwórczy widoczny jest w miastach położonych w delcie Nilu, nad Kanałem Sueskim i w Helmanie. Najlepiej rozwinięty jest przemysł włókienniczy, dość dobrze – chemiczny, elektromaszynowy, petrochemiczny i skórzano-obuwniczy.
Ważną rolę w gospodarce Egiptu odgrywa Kanał Sueski łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym. Przepływają nim między innymi tankowce przewożące ropę naftową z krajów Bliskiego Wschodu do Europy. Główne źródła przychodów pieniężnych kraju to:
- opłaty za przejazd obcych statków przez Kanał Sueski
- eksport ropy naftowej
- dochody z turystyki
- pieniądze przesyłane przez Egipcjan zatrudnionych za granicą
edytuj Ciekawostki
- Starożytni Egipcjanie do produkcji perfum i kadzidełek używali kardamonu, cynamonu, gorzkich migdałów i kwiatu al-kamana
- Zbudowali Piramidy jeden z 7 cudów świata który przetrwał do dziś
- 30 dynastii faraonów rządziło, przez co Egipt starożytny był najdłużej istniejącym państwem w historii
edytuj Znani współcześni Egipcjanie
- Mohamed ElBaradei
- Boutros Boutros-Ghali
- Nadżib Mahfuz
- Hosni Mubarak
- Gamal Abdel Naser
- Anwar Sadat
- Omar Sharif
- Bola Badmash
- Zahi Hawass
- Mohamed Zidan
edytuj Linki zewnętrzne
- Serwis Biura ds. Turystyki Ambasady Egiptu w Warszawie (pl)
- Egipt - przewodnik on-line (pl)
- oficjalna strona Egipskiego Urzędu ds. Turystyki (pl)
| Poprzednik Królestwo Egiptu |
Okres w historii Egiptu 1953-1958 |
Następca Zjednoczona Republika Arabska |
| Poprzednik Zjednoczona Republika Arabska |
 |
Okres w historii Egiptu od 1971 |
|
Następca - |
Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależne
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej
Sahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza Afryką
Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Algieria · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Czad · Demokratyczna Republika Konga · Dżibuti · Egipt · Erytrea · Etiopia · Gabon · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Gwinea Równikowa · Kamerun · Kenia · Komory · Kongo · Lesotho · Liberia · Libia · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauretania · Mauritius · Mozambik · Namibia · Niger · Nigeria · Republika Południowej Afryki · Republika Środkowoafrykańska · Republika Zielonego Przylądka · Rwanda · Sahara Zachodnia · Senegal · Seszele · Sierra Leone · Somalia · Suazi · Sudan · Tanzania · Togo · Tunezja · Uganda · Wybrzeże Kości Słoniowej · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Zambia · Zimbabwe
Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie
